Virus H7N9 có thể lây qua đường bài tiết của người

Phóng viên tại Hong Kong (Trung Quốc) ngày 15/8 dẫn kết quả nghiên cứu chung vừa được các chuyên gia y học Hong Kong và Trung Quốc đại lục công bố, cho biết virus cúm gia cầm H7N9 có thể lây qua đường bài tiết của con người.

Trong một công trình nghiên cứu chung, các chuyên gia thuộc Đại học Hong Kong và Bệnh viện Chi nhánh số 1 của Đại học Chiết Giang đã tiến hành xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm lấy từ 12 bệnh nhân cúm gia cầm H7N9 nhập viện trong khoảng thời gian từ 10-23/4, trong đó một nửa số trường hợp đã bị tử vong.

Xét nghiệm cho thấy các mẫu phân được lấy từ 4/6 bệnh nhân tử vong có kết quả dương tính với virus H7N9, tương đương tỷ lệ 67%.

Phòng bệnh nơi nữ bệnh nhân nhiễm virus cúm H7N9 mới điều trị tại bệnh viện Triều Dương ở Bắc Kinh ngày 21/7. (Nguồn: THX/TTXVN)

Tỷ lệ này cao hơn nhiều so với tỷ lệ 5% và 33% ở những bệnh nhân nhiễm cúm thông thường ở người hoặc cúm gia cầm H5N1.

Trong khi đó, trong máu, nước tiểu, phổi, tim, gan, thận và tủy xương của các bệnh nhân này không chứa virus H7N9.

Giáo sư Viên Quốc Dũng, một chuyên gia về vi trùng học thuộc Đại học Hong Kong cho biết, về mặt lý thuyết, virus H7N9 có thể lây nhiễm giống như cách thức lây nhiễm của virus viêm đường hô hấp cấp (SARS) vào năm 2003 là thông qua hệ thống cống dẫn nước thải.

Phát hiện mới vừa được công bố rất quan trọng đối với chiến dịch kiểm soát sự lây nhiễm của dịch cúm H7N9 do loại virus này trong phân người có thể bị thải ra ngoài môi trường.

Các chuyên gia cũng cho rằng việc virus H7N9 có thể lây nhiễm qua đường bài tiết là lý do tại sao đến nay mới chỉ phát hiện một trường hợp lây nhiễm dịch cúm này từ người sang người, bởi nếu lây qua đường hô hấp trực tiếp thì dịch bệnh sẽ lan nhanh hơn.

Bệnh nhân nhiễm cúm gia cầm H7N9 đầu tiên đã được phát hiện ở miền Đông Trung Quốc hồi tháng 3 vừa qua. Đến nay, nước này đã phát hiện tổng cộng 135 người nhiễm loại virus chết người này, trong đó có 45 trường hợp đã tử vong.

Brazil thử vắc xin phòng chống virus HIV trên khỉ

Các nhà khoa học Brazil ngày 5/8 cho biết họ đã điều chế một loại vắc xin phòng chống virus HIV gây bệnh AIDS và có kế hoạch thử nghiệm trên khỉ trong năm nay.

Ảnh minh họa. (Nguồn: futurity.org)

Quỹ Nghiên cứu bang Sao Paulo (FAPESP) cho biết một nhóm nhà khoa học thuộc Đại học Sao Paulo đã điều chế vắc xin HIVBr18, vắc xin này sẽ ngăn chặn sự phát triển của virus gây bệnh AIDS.

Các nhà khoa học cho biết tại thời điểm này, vắc xin không thể loại bỏ hoàn toàn HIV khỏi cơ thể. Tuy nhiên, HIVBr18 có khả năng kìm hãm HIV, khiến nó không lây truyền từ người này sang người khác và không đủ mạnh để phá hủy hệ miễn dịch. Chính vì vậy, kết quả thử nghiệm vắc xin trên khỉ đang rất được mong đợi.

Nhóm nghiên cứu cho biết mục đích của họ là thử nghiệm các phương pháp tạo miễn dịch đa dạng để chọn ra một khả năng phản ứng miễn dịch mạnh nhất, tạo cơ sở cho việc thử nghiệm trên người. Quá trình điều chế vắc xin HIVBr18 được bắt đầu từ năm 2001.

Sở dĩ các nhà khoa học chọn khỉ là đối tượng thử nghiệm vắc xin vì chúng có hệ thống miễn dịch tương tự như của người.

Virus H7N9 có khả năng lây truyền trong không khí

Một nghiên cứu mới đây của Trung Quốc cho biết xuất hiện một mẫu virus cúm gia cầm H7N9 lây lan dễ dàng trong không khí giữa các con chồn sương. Đây là một phát hiện có ích trong việc nghiên cứu làm thế nào chủng virus này có thể lây lan ở người.

Các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm việc lây truyền của 5 mẫu H7N9, tất cả đều được lấy từ những người nhiễm chủng vi rút này.

Một số con chồn sương được cho nhiễm trực tiếp virus H7N9, và những con khác được nhốt trong lồng đặt gần đó để kiểm tra xem chúng có bị nhiễm bệnh chỉ đơn giản khi cùng hít thở một bầu không khí.

Kết quả là cả 5 mẫu H7N9 đều có thể lây lan trong không khí giữa các con chồn, nhưng có 4 mẫu không thực sự lây truyền một cách dễ dàng. Tuy nhiên, mẫu còn lại có khả năng lây lan rất tốt khi 100% các con chồn tiếp xúc với mẫu này trong không khí đều nhiễm bệnh.

Tiến sĩ Richard Webby, một chuyên gia về cúm gia cầm đến từ Bệnh viện Nghiên cứu trẻ em St Jude tại thành phố Memphis, Tennessee, người không tham gia trong nghiên cứu mới này nói rằng cho đến nay, vẫn chưa có báo cáo về việc H7N9 lây truyền từ người sang người được xác minh.

Tuy nhiên, những phát hiện mới củng cố thêm bằng chứng cho thấy chủng vi-rút này có khả năng chỉ cần trải qua một vài đột biến di truyền để có thể lây lan từ người sang người.

Chủng virus cúm gia cầm H7N9 xuất hiện tại Trung Quốc vào tháng 2 và cho đến nay đã có 132 trường hợp nhiễm cúm với 43 ca tử vong.

TS Webby cho hay các nhà nghiên cứu biết rằng một chủng virus cúm dễ lây truyền từ người sang người cũng sẽ dễ dàng lây truyền giữa các con chồn sương. Trong nghiên cứu mới này, virus H7N9 mất 5-7 ngày để lây lan giữa các con chồn.

H7N9 được cho là lây truyền từ gia cầm (đặc biệt là gà) sang người. Do chủng virus này không gây ra những triệu chứng ở gà nên có thể khó khăn hơn để phát hiện những gia cầm nhiễm bệnh.

“Cách duy nhất mà chúng ta có để giảm sự lây nhiễm ở người và cơ hội để virus thích ứng với con người là giảm sự tiếp xúc giữa con người với các loài gia cầm nhiễm bệnh”, TS Webby cho biết.

Dịch cúm dường như đã được kiểm soát trong mùa hè này, không có thêm báo cáo về các trường hợp mới nhiễm H7N9 kể từ cuối tháng 5.

Nghiên cứu mới này được công bố trên tạp chí Science số ra giữa tháng 7.

Virus MERS-CoV ít có khả năng lây lan thành dịch

Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Anh và Arập Xêút, đăng trên tạp chí Lancet Infectious Diseases Journal hôm nay 26/7, mặc dù có tỷ lệ tử vong cao nhưng virus corona gây Hội chứng hô hấp ở Trung Đông (MERS-CoV) ít có khả năng biến thành dịch như virus gây bệnh SARS, vì loại virus này khó có thể lan rộng một cách dễ dàng.

Sau khi nghiên cứu các triệu chứng và quá trình tiến triển của bệnh ở 47 bệnh nhân nhiễm MERS, các nhà khoa học phát hiện ra rằng những biểu hiện của bệnh MERS giống với biểu hiện của bệnh SARS như sốt, ho, khó thở và một số ít bệnh nhân có các biểu hiện bệnh tiêu hóa như nôn, tiêu chảy. Cả hai loại bệnh trên đều có thời gian ủ bệnh giống nhau.

Virus corona. (Ảnh: khoeplus.net)

Tuy nhiên, giữa hai loại bệnh này có những điểm khác biệt quan trọng. Bệnh nhân MERS có các triệu chứng về hô hấp sớm hơn năm ngày so với bệnh nhân SARS. MERS lây nhiễm chủ yếu ở người lớn tuổi, nam giới và những người đang bị các chứng bệnh khác như tiểu đường, cao huyết áp, bệnh tim và thận, trong khi SARS chủ yếu lây nhiễm trong số những người trẻ khỏe mạnh. Tỷ lệ tử vong khi nhiễm bệnh MERS là khoảng 60%, trong khi bệnh SARS chỉ vào khoảng 1-2%.

Theo một nghiên cứu mới đây về cách thức virus gây bệnh MERS lây nhiễm vào cơ thể con người, các nhà khoa học phát hiện ra rằng loại virus này thường nhiễm vào các cơ quan hô hấp thấp như phổi, mà không nhiễm vào các cơ quan hô hấp trên như mũi và họng. Do đó, các chuyên gia cho rằng đây là lý do mà bệnh này khó có thể lây lan rộng từ người này sang người khác.

Theo giáo sư Ali Zumla, thuộc Khoa bệnh truyền nhiễm của Trường đại học University College London (Anh), ít có khả năng virus corona lây lan nhanh thành dịch. Tốc độ lây nhiễm của bệnh này chậm hơn nhiều so với bệnh SARS.

Bệnh MERS được phát hiện cách đây 15 tháng và cho đến nay mới phát hiện được 90 trường hợp bị nhiễm, trong khi đó bệnh SARS lây lan nhanh chóng, từ tháng 11/2002 đến tháng 7/2003 đã làm 8.000 người bị nhiễm bệnh.

Tuy tìm hiểu được những biểu hiện, đối tượng có nguy cơ cao bị mắc bệnh, nhưng nghiên cứu này vẫn chưa trả lời được những câu hỏi quan trọng như cách thức lây nhiễm và liệu loại virus này có nguồn gốc từ động vật hoang dã hay không.

Virus corona gây bệnh MERS xuất hiện năm 2012 tại vùng Vịnh và hiện đã lây lan sang các nước Pháp, Đức, Italy, Tuynisia và Anh. Cho đến nay, theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đã có 45 ca tử vong trong tổng số 90 người nhiễm bệnh.