Cha đẻ của bom nguyên tử thời Xô - Viết

Igor Vasilevich Kurchatov - nhà bác học Nga vĩ đại, người khai sinh đề án nguyên tử thời Liên Xô trước đây. Ông được coi là người khai sáng nền nguyên tử Xô-Viết.

Các nhà sử học gọi ông là "cha đẻ" của bom nguyên tử Xô-Viết. Còn đồng nghiệp và các học trò gọi ông bằng cái tên trìu mến - "Ông Râu”.

Vào dịp kỷ niệm 110 năm ngày sinh của Kurchatov, các chuyên viên, các nhà khoa học, cả những người quen biết riêng với ông đã hội tụ, gặp gỡ ở đài "Tiếng nói nước Nga" và kể về nhân vật kỳ tài này.

Sau khi kết thúc Thế chiến II, nhân loại mấp mé trên bờ vực thảm họa mới: nắm được trong tay quả bom hạt nhân, những đồng minh hôm qua cùng Liên Xô đấu tranh chống phát-xít Đức, hôm nay rắp tâm chuẩn bị kế hoạch thực hiện cuộc tấn công hạt nhân vào đất nước Xô-Viết. Matxcơva chỉ có một lối thoát duy nhất: bằng bất kỳ giá nào cũng phải tạo ra loại vũ khí tương tự, - TSKH Lịch sử Aleksandr Sagomonyan thuật lại.

Igor Vasilevich Kurchatov - nhà bác học Nga (Photo: iobninsk.ru)

“Stalin và ban lãnh đạo Liên Xô hiểu rõ rằng, hiện hữu mối nguy hiểm khủng khiếp đe dọa sự tồn vong của đất nước và để tránh nó, chúng ta cần trong thời hạn ngắn nhất chế tạo bom nguyên tử. Điều này trở thành một hướng cơ bản trong chính sách đối nội của Liên Xô. Chính ở đây, lựa chọn của Stalin đã nhắm tới Kurchatov như là người lãnh đạo khoa học của đề án nguyên tử”.

Tuy nhiên, công việc khổng lồ này đã được hoàn thành. Và một trong những yếu tố dẫn đến thắng lợi là nhờ vào tài năng tổ chức và trình độ khoa học của cá nhân Igor Vasilevich Kurchatov, - Viện sĩ Evgeni Velikhov Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia "Viện Kurchatov" khẳng định.

“Như cách chúng ta thường nói, ông là một nhà vật lý chân chính đích thực. Bắt đầu từ năm 1943, khi Kurchatov trở thành người lãnh đạo đề án hạt nhân của Liên Xô, ông đã bộc lộ tài năng tổ chức kỳ diệu, thu hút được các nhóm khoa học cốt yếu nhất, tạo lập trường phái của mình. Kurchatov đã đặt cơ sở cho nền quốc phòng Nga để ngày nay là chỗ dựa vững chắc của đất nước, với những tàu ngầm hạt nhân, tàu nổi nguyên tử và tàu phá băng nguyên tử. Tất cả cùng nhau lao động trí óc, gây dựng sự nghiệp to lớn và quan trọng chưa từng thấy”.

Đồng thời trong công việc này, Kurchatov đã làm mọi thứ theo lối rất nhân văn, ông tiếp xúc với hầu như toàn thể những ai tham gia, mà đó là ông giao tiếp với những cá nhân làm khoa học-kỹ thuật chứ không cần để ý tới cấp bậc và chức vụ.

Khi cần thiết ông có thể nói chuyện cả với Bộ trưởng Nội vụ Beria, cả với cậu trợ lý phòng thí nghiệm trẻ măng một cách thoải mái như nhau. Trên bình diện quan hệ này, giữa thời buổi khó khăn, ở mức nào đó ông đã tạo ra quanh mình bầu không khí thân ái và lành mạnh ở công việc phức tạp mà ông dẫn dắt, tạo điều kiện để ngày nay Nga là một trong những cường quốc khoa học lớn nhất của thế giới.

Sử gia Sergey Smirnov bổ sung thêm về một nét trong giá trị nhân cách của con người Igor Kurchatov: “Kurchatov không hẳn là thiên tài chói lọi, thế nhưng ông đã biết khơi mở phát hiện và quản lý các thiên tài. Đó mới là công việc hết sức khó khăn. Ông bảo tồn tài năng trong tình bằng hữu cho đến ngày cuối cùng của đời mình. Trong số các thuộc cấp của ông, có số lượng cao đến mức bất thường những người thực lòng xem ông như một người bạn của riêng họ”.

Biệt danh nổi tiếng của Kurchatov - "Ông Râu” - phát sinh từ một trong những quyết định khác người của nhà vật lý vĩ đại, - chuyên viên phân tích quân sự Ilya Kramnik góp ý kiến.

Tồn tại một huyền thoại rằng Kurchatov bắt đầu để râu từ thời chiến tranh. Cho đến khi chiến thắng chủ nghĩa phát-xít, ông tuyên bố như vậy. Sau khi chiến tranh đã kết thúc, ông vẫn tiếp tục để râu, bởi đã đặt ra mốc mới "cho đến khi thực hiện thành công đề án hạt nhân".

Igor Kurchatov từ giã cõi đời rất sớm - ở độ tuổi 57. Nhưng ký ức về ông thì bất tử. Tên ông được đặt cho thành phố, cho những đại lộ và đường phố, cho các viện nghiên cứu và trường phổ thông, thậm chí có cả chủ thể vũ trụ cũng mang tên nhà vật lý Nga vĩ đại – đó là tiểu hành tinh Kurchatov.

Sản xuất phân bón hữu cơ từ vỏ cây nguyên liệu giấy

Phân bón hữu cơ vi sinh từ vỏ cây nguyên liệu giấy được Công ty Cổ phần Công đoàn Bãi Bằng (Phú Thọ) ứng dụng thành công đã đem lại hiệu quả bước đầu cho sản xuất nông sản an toàn trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Đây là nội dung của Dự án “Mô hình sản xuất và ứng dụng sản phẩm phân bón và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc từ vi sinh vật để sản xuất nông sản an toàn tại tỉnh Phú Thọ” thuộc chương trình “Xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế xã hội nông thôn miền núi".

Ông Nguyễn Văn Khôi - Giám đốc Công ty Cổ phần Công đoàn Bãi Bằng, Chủ nhiệm dự án cho biết dự án được tiến hành từ năm 2010. Để sản xuất phân bón hữu cơ có nguồn gốc từ vi sinh vật Công ty tận dụng nguồn nguyên liệu có sẵn tại địa phương đó là vỏ các cây nguyên liệu giấy.

Quy trình tiến hành như sau, vỏ cây nguyên liệu giấy được nghiền, làm vụn đạt kích thước không vượt quá 0,2mm. Để điều chỉnh PH của nguyên liệu, Công ty bổ sung 3% vôi bột, độ ẩm của nguyên liệu đạt từ 28-30%. Sau đó tiến hành phối trộn nguyên liệu và men ủ vi sinh vật; ủ nguyên liệu; kiểm tra độ an toàn của cơ chất; chuẩn bị chế phẩm vi sinh vật chức năng đậm đặc; phối trộn; sàng nghiền để cho ra sản phẩm phân bón hữu cơ vi sinh đạt chất lượng.

Sau khi sản xuất thành công, dự án tiến hành khảo nghiệm hiệu lực phân hữu cơ vi sinh trên cây trồng là rau ăn lá ngắn ngày như su hào, bắp cải, súp lơ, đậu ăn quả, cà chua, dưa chuột; và được triển khai tại các xã Tứ Xã (huyện Lâm Thao), An Đạo (huyện Phù Ninh), Tân Đức (thành phố Việt Trì) sử dụng phân hữu cơ vi sinh vật thay thế toàn bộ phân chuồng và giảm 15% phân vô cơ.

Trong 2 năm thực hiện, dự án đã sản xuất 271,9 tấn rau các loại; tiêu thụ được sản phẩm thông qua các cửa hàng rau an toàn của các hợp tác xã tại thành phố Việt Trì.

Dự án cũng đã sản xuất 1.000kg chế phẩm vi sinh vật xử lý chất hữu cơ và 500 tấn phân hữu cơ vi sinh chức năng đạt yêu cầu, phục vụ mô hình thí điểm của dự án. Ngoài ra, phân hữu cơ vi sinh còn được bón cho các cây trồng khác như lúa, cây lâm nghiệp tại địa phương và được đánh giá cao về chất lượng.

Theo đánh giá của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ, sản phẩm phân bón hữu cơ vi sinh có chức năng cải tạo đất, làm cho đất trở nên màu mỡ, tơi xốp hơn. Dùng phân hữu cơ vi sinh, các cây trồng trong mô hình cho năng suất cao và ổn định đạt 17,5-32,4 tấn/ha.

Ngoài ra, hàm lượng kim loại nặng, thuốc bảo vệ thực vật trong sản phẩm rau an toàn của mô hình đều dưới ngưỡng cho phép của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Sản xuất thành công phân hữu cơ vi sinh sẽ giúp người nông dân tỉnh Phú Thọ hướng tới sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

May rủi là ngẫu nhiên hay có nguyên nhân

Hình ảnh tòa tháp đôi ở Mỹ sụp đổ năm 2011. Ảnh: Wikimedia

May mắn hay bất hạnh vốn được con người quan tâm từ rất lâu và vô số chuyện khó tin về chủ đề này đã xuất hiện trong lịch sử. Điển hình như Violet Jessop, nữ tiếp viên trên con tàu Titanic năm 1912, cô đã sống sót thần kỳ khi con tàu gặp nạn ở bắc Đại Tây Dương. Bốn năm sau, khi làm y tá trên tàu Britannic, cô lại một lần nữa thoát chết khi con tàu bị chìm ở biển Aegean tại châu Âu.

Ngược lại, Jason và Jenny Cairns-Lawrence là "cặp vợ chồng kém may mắn nhất trên thế giới”. Họ tới thăm thành phố New York khi không tặc tấn công Trung tâm thương mại thế giới ngày 11/9/2001. Họ vô tình tới London khi hệ thống giao thông công cộng của thành phố bị những kẻ khủng bố tấn công năm 2005. Họ đi du lịch ở Mumbai, Ấn Độ vào tháng 10/2008 khi cuộc khủng bố xảy ra. 

Những sự việc xui xẻo liên tiếp xảy ra với sự góp mặt của họ, khiến giới báo chí đặt cho họ biệt danh "cặp vợ chồng kém may mắn nhất trên thế giới".

Ý nghĩ một số người có số phận bất hạnh đã khắc sâu trong tâm thức nhiều người đến nỗi có cả những bài hát viết về nó, như bài “Born Under a Bad Sign” (tạm dịch là "Sinh ra cùng điềm xấu") nổi tiếng của ca sĩ Albert King năm 1967. Liệu có thực sự tồn tại những số phận đầy bất hạnh? Và tại sao một số người lại bị nó đeo bám?

Giới khoa học nghiên cứu về hiện tượng bất hạnh đã ứng dụng xác suất và thống kê để đưa ra câu trả lời khá phức tạp.

Theo các nhà khoa học, đúng là trong cuộc sống, một số ít người gặp phải nhiều điều không may. Kết quả này có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như ngẫu nhiên (hành động của người khác, môi trường xung quanh) và chủ quan (năng lực bản thân, học vấn, kinh nghiệm).

Rami Zwick, giáo sư tại Đại học California-Riverside, Mỹ chỉ ra rằng, các yếu tố chủ quan (không ngẫu nhiên) ảnh hưởng lớn đến chuyện may mắn hay xui xẻo.

Bằng cách quan sát chuỗi quyết định và kết quả theo thời gian, các nhà khoa học có thể xác định một người chịu nhiều bất hạnh vì họ có những quyết định sai lầm hoặc sai lầm trong thực hiện. Giống như nhà sản xuất trong lúc khó khăn vì không bán được hàng đã quyết định giảm chi phí tối đa để giảm giá, điều này có phần khiến chất lượng giảm xuống. 

Nếu như nhà sản xuất tính toán được chất lượng sản phẩm ở mức khách hàng có thể chấp nhận cộng thêm ưu thế của việc giảm giá thành thì có thể thu được thành công lớn. Ngược lại, nếu không tính được điều này, chất lượng sản phẩm quá tệ, khiến khách hàng quay lưng, ảnh hưởng đến uy tín công ty thì là thất bại thảm hại.

Trong khi đó, để xác định ảnh hưởng của yếu tố ngẫu nhiên đến may mắn hay xui xẻo là rất khó khăn.

Peter Bentley, nhà tâm lý học người Anh, từng công bố kết quả nghiên cứu cho thấy, người tin vào may mắn nhiều khả năng gặp tai nạn hơn vào thứ sáu ngày 13 - ngày mà được nhiều người cho là xui xẻo. Ông Bentley cũng cho rằng, may mắn hay xui xẻo phần nhiều còn phụ thuộc ở suy nghĩ của từng người trước một sự việc.

"Một số người có bài học quý báu từ điều không may, họ nhìn thấy mặt tích cực và không cảm thấy quá buồn phiền. Trong khi người khác không ngừng đào bới những xui xẻo và thấy mọi thứ thật tồi tệ", ông Bentley nói. Vị chuyên gia này dẫn chứng, chẳng hạn như khi bị lỡ mất chuyến xe buýt, có người sẽ có rằng anh ta có cơ hội để đi bộ ngắm cảnh thành phố, lại có người sẽ rơi vào buồn chán vì mọi thứ diễn ra không như mong muốn.

Tuy nhiên, giới khoa học nhận định, xui xẻo cũng có lợi ích riêng. Theo nghiên cứu của Zwick và các đồng nghiệp năm ngoái, người hay gặp những điều không may thường sẵn sàng chấp nhận rủi ro một lần nữa.

Theo Dân Việt/Discovery