Sự thật về các hội chứng ăn uống "khác thường" của con người

Hội chứng ăn đêm, ăn tất cả mọi thứ, chán ăn tâm thần... là những chứng bệnh quái đản.

Con người muốn duy trì sự sống thì cần phải nạp các chất dinh dưỡng, năng lượng vào cơ thể bằng cách ăn uống. Để có một sức khỏe tốt thì cần phải kết hợp chế độ ăn uống và vận động hợp lý.

Hiện nay, các nhà khoa học đã phát hiện ra ngày càng nhiều chứng bệnh rối loạn gây nên sự đảo lộn trong việc ăn uống, làm cho quá trình này trở nên bất thường và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe…

1. Hội chứng ăn đêm

Hội chứng ăn uống vào ban đêm (Night Eating Syndrome) là một rối loạn mới được phát hiện và nghiên cứu trong những năm gần đây. Ban ngày, những người mắc rối loạn ăn ít hơn so với bình thường, biểu hiện nổi bật là họ thường bỏ bữa sáng hoặc ăn rất ít trong nửa ngày đầu tiên.

Vào ban đêm, những người này hay bị mất ngủ và… đi tìm đồ ăn cho vào bụng. Nhưng sau khi no bụng, họ vẫn khó tìm lại giấc ngủ, có khi lại thức trắng đêm. Theo điều tra của các nhà khoa học, vì hơn một nửa nguồn năng lượng lấy vào cơ thể trong một ngày được tiêu thụ sau 8h tối nên có đến 33% người mắc hội chứng ăn đêm này bị béo phì.

Nghiên cứu còn cho thấy nguyên nhân của hội chứng ăn đêm thường liên quan đến trầm cảm, stress, căng thẳng thần kinh và nó tiềm ẩn một nguy cơ cao gây bệnh về chuyển hóa, đặc biệt là bệnh tiểu đường.

2. Chứng bệnh chán ăn tâm thần

Bệnh chán ăn tâm thần (Anorexia Nervosa) là căn bệnh thường gặp ở nhóm phụ nữ trẻ với tỷ lệ 1%, có các triệu chứng nổi trội như là nhẹ cân, thường có cảm giác không hài lòng về hình dáng cơ thể, bị ám ảnh, sợ hãi tăng cân.

Người mắc chứng chán ăn luôn tìm cách để giảm cân bằng mọi giá, kể cả phương pháp tiêu cực. Họ chủ động nhịn ăn thường xuyên, thuốc làm ăn mất ngon, ăn kiêng… chủ động làm nôn mửa hoặc tập thể dục rất nặng để tiêu hao năng lượng.

Nguyên nhân gây chán ăn tâm thần bắt nguồn từ các yếu tố thần kinh, tâm lý, khác với bệnh chán ăn sinh lý do các bệnh thực thể gây ra. Những người này nhận thức về trọng lượng cũng như sắc đẹp cơ thể hết sức sai lệch, dẫn đến việc coi thường ăn uống.

Chán ăn tâm thần có thể làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các cơ quan và hoạt động sinh lý, đặc biệt là cấu trúc và chức năng của tim và hệ thống tim mạch, suy yếu cơ bắp và giảm khả năng miễn dịch. Có đến 6% trường hợp mắc bệnh tử vong, cao nhất trong các chứng rối loạn tâm lý.

Ana Carolina Reston trước và sau khi mắc chứng bệnh chán ăn

Các chuyên gia phát hiện ra rằng, bệnh chán ăn cũng giống như nghiện heroin hay nghiện rượu, khi cai xong vẫn rất dễ tái phát. Hiện nay căn bệnh này khá phổ biến trên thế giới, đặc biệt trong giới người mẫu. Năm 2006, một trường hợp nổi tiếng mắc chứng bệnh này đã vĩnh viễn ra đi, đó là siêu mẫu người Brazil - Ana Carolina Reston, 21 tuổi với cân nặng chỉ gần 40kg trong khi cao đến 1m73.

3. Rối loạn ăn uống lành mạnh Orthorexia

Orthorexia hay còn gọi là “rối loạn ăn uống lành mạnh”. Đây là một thuật ngữ được đặt bởi bác sĩ Steven Bratman dùng để mô tả một rối loạn tâm thần mà người mắc phải luôn bị ám ảnh bởi chất lượng thực phẩm mà họ nạp vào cơ thể, tức là ăn uống một cách lành mạnh quá mức theo tiêu chuẩn của cá nhân.

Nỗi ám ảnh với thực phẩm mà người bệnh cho là không lành mạnh có thể được hình thành trong thói quen gia đình, xu hướng xã hội, các vấn đề kinh tế hay thậm chí chỉ cần nghe một tin tiêu cực về một thực phẩm, họ sẽ loại bỏ ngay nó ra khỏi chế độ dinh dưỡng mãi mãi. Biểu hiện rõ nét ở loại bệnh này là người bệnh tránh hoặc hạn chế đến tối đa các chất béo hay đường, muối, cà phê, rượu, chất bảo quản…

Vì kiêng cữ quá nhiều nên chế độ ăn uống của họ trở nên khó khăn và có thể thiếu dinh dưỡng, nhiều trường hợp dẫn đến tử vong. Họ rất khắt khe với bản thân về việc ăn thức ăn lành mạnh và cảm thấy vô cùng khó chịu khi không tuân theo “luật ăn uống” đó. Hiện nay, ở phương Tây, số lượng người mắc chứng rối loạn này khá nhiều, tuy nhiên, nó vẫn chưa được giới khoa học thực sự công nhận.

4. Chứng bệnh Pica

Bệnh Pica có nguồn gốc từ tiếng Latin "magpie" - chim ác là. Đây là loài chim có hành vi ăn uống khác thường, nó ăn gần như tất cả những thứ có thể ăn. Tương tự vậy, Pica là chứng rối loạn mà người mắc phải sẽ có cảm giác ngon miệng đối với những thứ không phải là thực phẩm bình thường. Họ có thể ăn ngon lành những thứ như phân động vật, đất sét, bụi bẩn, sơn, cát, giấy, than đá…

Những nghiên cứu về căn bệnh ăn uống lạ đời này đã tìm ra nguyên nhân chủ yếu là thiếu hụt khoáng chất gây ra cảm giác thèm ăn. Hiện nay Pica đang được công nhận là một rối loạn tâm thần.

Căn bệnh này thường thấy ở trẻ nhỏ và phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ mang thai và người bị mắc chứng tự kỷ. Hẳn các bạn đã nghe nhiều người già kể chuyện thèm thuốc lá, ngửi và ăn bùn từ vách đất khi mang thai, đó là triệu chứng của bệnh Pica diễn ra trong giai đoạn thai kỳ ở phụ nữ.

Đây là một rối loạn khá nguy hiểm khi người bệnh ăn những dạng phi thực phẩm - có rất ít hoặc hoàn toàn không có giá trị dinh dưỡng. Đôi khi, chúng còn chứa chất độc khiến người "thưởng thức" gặp một số biến chứng như nhiễm trùng, tắc ruột, nhiễm độc chì, suy dinh dưỡng… dẫn đến tử vong.

Kỳ lạ hội chứng “người đẹp ngủ” Kleine-Levin

Một chứng bệnh hiếm gặp đang trở thành cơn ác mộng đối với cuộc sống của gia đình cậu bé Connor Dirks ở bang Massachusetts, Mỹ. Trong lúc các bạn bè cùng trang lứa đang ở trên lớp học hay vui đùa trong những giờ giải lao, thì cậu bé 13 tuổi này thường say trong giấc ngủ do mắc phải một hội chứng kỳ lạ có tên gọi Kleine-Levin.

Cha mẹ cậu bé chia sẻ: "Trước đây, con tôi rất năng động, tự tin và yêu thích thể thao. Con tôi từng rất vui vẻ, là một phần không thể thiếu trong các hoạt động của cả nhà".

Nay, tất cả đã hoàn toàn thay đổi. Cách đây gần nửa năm, các bác sĩ mới phát hiện Connor Dirks mắc hội chứng Kleine-Levin. Cậu bé đã có những triệu chứng của căn bệnh còn được là hội chứng “người đẹp ngủ” này từ hơn 2 năm nay. Kể từ đó, cuộc sống của của em bị đảo lộn hoàn toàn với những giấc ngủ sâu, trung bình từ 16 đến 20 tiếng đồng hồ.

Connor Dirks có thể ngủ trung bình từ 16 đến 20 tiếng đồng hồ một ngày do hội chứng Kleine-Levin. (Ảnh: myfox8.com)

Hiện giới khoa học vẫn chưa xác định được nguyên nhân cũng như cách chữa trị hội chứng này. Theo các bác sĩ, hội chứng Kleine-Levin thường chỉ xuất hiện ở lứa tuổi vị thành niên, và sẽ tự biến mất trong thời gian khoảng 8 năm. Phần lớn các gia đình bệnh nhân chỉ phát hiện người thân của mình mắc chứng Kleine-Levin khi đã rất trễ, thường là đến 4 năm.

Các bác sĩ cho biết: "Đây là hội chứng rối loạn thần kinh có ảnh hưởng rất lớn đến việc học tập, giao tiếp cũng như khả năng hoàn thành công việc của người bệnh. Hội chứng này thường được chẩn đoán nhầm thành các chứng rối loạn tâm thần khác như trầm cảm, tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực".

Khi thức dậy sau những giấc ngủ dài, Connor Dirks thường cảm thấy mệt mỏi. Em không còn hứng thú với sách vở cũng như các môn thể thao từng yêu thích.

Cha cậu bé cho biết, đôi lúc Connor Dirks không kiểm soát được hành vi của mình và có những biểu hiện bất thường.

Hiện trên thế giới có chỉ có khoảng 1000 người mắc hội chứng Kleine-Levin, trong đó hơn 70% là bệnh nhân nam.

Những hội chứng đặc biệt ở con người

Hội chứng "Superman" - bệnh rối loạn Myostatin

Bệnh Myostatin liên quan đến phì đại cơ là bệnh làm giảm mỡ cơ thể và làm tăng kích thước cơ, xương nhanh chóng. Đây là bệnh rất hiếm gặp ở người, trên thế giới chỉ có vài ca được y học ghi nhận. Nếu mắc phải căn bệnh này, cơ thể người bệnh sẽ phát triển cơ bắp "vượt bậc" hơn cơ thể người bình thường.

Cậu bé Liam Hoekstra. Ảnh: gweedopig.

Cậu bé Liam Hoekstra ở Grand Rapids, bang Michigan, Mỹ là một trong những trường hợp điển hình của loại bệnh này. Chưa tròn một tuổi, Liam đã thực hiện những động tác khó vốn chỉ dành riêng cho vận động viên thể hình. Với sức mạnh phi thường, cậu được coi là “Superman nhí”.

Ngoài việc làm cho người bệnh “ăn như hạm đội”, thì bệnh Myostatin không gây thêm các vấn đề y tế khác. Thần kinh, trí tuệ cũng không bị ảnh hưởng. Đây có lẽ là căn bệnh mà nhiều người hằng mơ ước “được” mắc phải. 

Hiện các nhà khoa học, chuyên gia thể hình và bác sĩ đang tích cực nghiên cứu nhằm tìm cách ức chế gene Myostatin để phục vụ việc chữa bệnh loạn dưỡng cơ hay bệnh teo cơ. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu được thực hiện nhằm tìm ra thuốc trung hòa Myostatin giúp cơ bắp nhanh phát triển hay chế tạo ra doping dùng trong thể thao.

Hội chứng "không biết sợ" - bệnh Urbach-Wiethe

Đây là một căn bệnh bẩm sinh và không thể chữa khỏi. Bệnh này được phát hiện vào năm 1929 bởi hai tiến sĩ Erich Urbach và Camillo Wiethe. Căn bệnh gây ra sự dày lên của da và mô não, nhưng không trực tiếp gây nguy hiểm đến tính mạng.

Làn da của các bệnh nhân mắc Urbach-Wiethe thường khô, nhăn nheo, dễ bị tổn thương và xuất hiện chuỗi nốt sần xung quanh mắt. Một số trường hợp nặng hơn sẽ gây xơ cứng mô não ở thùy thái dương, dẫn đến chứng động kinh và tâm thần bất thường. 

Không dừng lại ở đó, khi hạch Amygdala hình hạnh nhân bị tổn thương, một số cảm xúc của bệnh nhân cũng ảnh hưởng theo. Đặc biệt, sự sợ hãi dần mất đi và bệnh nhân lúc này sẽ không sợ bất cứ thứ gì trên đời. Rắn, rết, phim kinh dị, máu, hay súng đạn, nỗi đau thể xác đều không tác động gì với người bệnh.

Vào thế kỷ XX, giới khoa học ghi nhận trường hợp một phụ nữ Mỹ mắc bệnh này. Theo nhân chứng, bà thực hiện những hành động không phải ai cũng dám làm - tay không bắt con rắn khổng lồ, đối mặt với những tên cướp có súng trong tay, thậm chí khi bị bắn và dùng dao chém, bà vẫn “tỉnh bơ” tự phẫu thuật lấy viên đạn ra, băng bó vết thương.

Các nhà nghiên cứu đã thực hiện hàng loạt thí nghiệm về nỗi sợ hãi đối với bà. Kết quả là thay vì sợ hãi, bà luôn có cảm giác tò mò về mọi thứ, kể cả những thứ bà ghét. Khoa học Mỹ đang tích cực đào sâu tìm hiểu về căn bệnh hiếm gặp này để tìm ra hướng điều trị thích hợp nhất.

Hội chứng bác học - Savant Syndrome

Đây cũng là bệnh hiếm gặp trên thế giới, những người mắc hội chứng Savant thường vượt trội hơn so với người khác ở một lĩnh vực nào đó. Tuy nhiên, họ lại thường bị khiếm khuyết về tâm lý hoặc rối loạn phát triển thần kinh. Hơn 50% người mắc hội chứng Savant bị tự kỷ, một số khác nghiêm trọng hơn là bị tổn thương não. Song bù lại, họ lại có các kỹ năng thiên bẩm về một lĩnh vực, nó xuất hiện đột ngột, không thể giải thích được và đôi khi cũng biến mất bất ngờ.

Những kỹ năng đặc biệt được chia làm ba loại là Splinter Skills, Talented Savant và Prodigious Savant, trong đó dạng “bác học phi thường” (Prodigious) là dạng hiếm. Người mắc bệnh dạng Prodigious sẽ phát huy tối đa khả năng của mình, tỏa sáng và được coi như thiên tài, tiêu biểu là “cuốn từ điển sống” Kim Peek có thể đọc và nhớ tất cả hơn 12.000 cuốn sách; nhạc sĩ thiên tài người da đen Thomas Greene Bethune - có thể tái tạo lại mọi bản nhạc được nghe qua khi chỉ 4 tuổi, hay “máy ảnh sống” Stephen Wiltshire - chỉ cần nhìn qua một cảnh cũng vẽ lại chính xác đến từng chi tiết cảnh đó.

Tuy nhiên, những thiên tài trên trên lại gặp khó khăn trong việc thích nghi với cuộc sống thực tế. Họ thường bị hạn chế trong việc sử dụng ngôn ngữ và hầu hết mắc bệnh tự kỷ nặng. 

Hội chứng trí nhớ siêu phàm - Hyperthymesia

Hyperthymesia là hội chứng mà người bệnh có một trí nhớ siêu phàm. Họ có thể nhớ cụ thể và chi tiết những chuyện đã xảy ra vào bất kỳ ngày nào trong quá khứ. Hội chứng này lần đầu tiên được nhắc đến vào năm 2006 bởi nhóm nghiên cứu thuộc Đại học California. 

Khác với người có trí nhớ tốt do thông minh thiên bẩm và khả năng rèn luyện trí nhớ, người mắc hội chứng Hyperthymesia có dung lượng bộ nhớ cực lớn. Nó giống như một chiếc tủ khổng lồ, có thể bỏ thông tin vào các ngăn được đánh số theo ngày, và nó ngày một dày lên, không bao giờ "xóa" được. 

Nhiều người nghĩ thật may mắn với bộ nhớ như vậy, nhưng với người bệnh, đó thực sự là một gánh nặng. Quá khứ luôn hiển hiện và thường trực trong tâm trí. Những câu chuyện buồn phiền, đau khổ cứ đeo đuổi khiến họ không tận hưởng trọn vẹn cuộc sống hạnh phúc. 

Mặt khác, Hyperthymesia không giúp ích được nhiều trong việc học tập hay nghiên cứu, bởi nó chỉ ghi lại những sự kiện, thông tin xảy ra trong cuộc sống như một cuốn tự truyện. Hiện trên thế giới có khoảng 20 người mắc hội chứng kỳ lạ này.

Theo Trí thức trẻ

Những hội chứng bệnh tật khiến con người trở nên đặc biệt

Đó là hội chứng "Superman", hội chứng "không biết sợ", hội chứng bác học... là những căn bệnh kỳ lạ...

Không phải mọi căn bệnh đều mang đến cho ta những đau khổ về mặt thể xác lẫn tinh thần. Một số hội chứng bệnh có thể cho khiến con người trở nên "đặc biệt" bởi những tác động của nó đến cơ thể.

1. Hội chứng "Superman" - bệnh rối loạn Myostatin

Bệnh Myostatin liên quan đến phì đại cơ là bệnh làm giảm mỡ cơ thể và làm tăng kích thước cơ, xương nhanh chóng. Đây là một bệnh rất hiếm gặp ở người, hiện trên thế giới chỉ có vài ca được y học ghi nhận. Nếu mắc phải, cơ thể người bệnh sẽ phát triển cơ bắp "vượt bậc" hơn cơ thể người bình thường.

Bệnh cơ phì đại ở bò

Một trường hợp điển hình đó là cậu bé Liam Hoekstra ở Grand Rapids, bang Michigan (Mỹ). Chưa tròn 1 tuổi, Liam đã thực hiện được những động tác khó vốn chỉ dành riêng cho vận động viên thể hình. Với sức mạnh phi thường đó cậu được coi như là “Superman nhí”.

Ảnh cậu bé Liam

Một trường hợp khác của bệnh rối loạn Myostatin

Ngoài việc làm cho người bệnh “ăn như hạm đội” thì bệnh Myostatin hoàn toàn không gây thêm những vấn đề y tế khác và cả thần kinh, trí tuệ cũng không bị ảnh hưởng. Đây có lẽ là một căn bệnh mà nhiều người hằng mơ ước “được” mắc phải.

Hiện các nhà khoa học, chuyên gia thể hình và bác sĩ đang tích cực nghiên cứu nhằm tìm cách ức chế gene Myostatin để phục vụ việc chữa bệnh loạn dưỡng cơ hay bệnh teo cơ… Bên cạnh đó, cũng có một số nghiên cứu được thực hiện nhằm tìm ra thuốc trung hòa Myostatin giúp cơ bắp nhanh phát triển hay chế tạo ra doping dùng trong thể thao.

2. Hội chứng "không biết sợ" - bệnh Urbach-Wiethe

Đây là một căn bệnh bẩm sinh và không thể chữa khỏi, được phát hiện vào năm 1929 bởi hai tiến sĩ Erich Urbach và Camillo Wiethe. Bệnh gây ra sự dày lên của da và mô não nhưng không nguy hiểm đến tính mạng.

Làn da của các bệnh nhân mắc Urbach-Wiethe thường khô, nhăn nheo, dễ bị tổn thương và xuất hiện chuỗi nốt sần xung quanh mắt. Một số trường hợp nặng hơn sẽ gây xơ cứng mô não ở thùy thái dương, dẫn đến chứng động kinh và tâm thần bất thường.

Biểu hiện của bệnh Urbach-Wiethe

Không dừng lại ở đó, khi hạch Amygdala hình hạnh nhân bị tổn thương, một số cảm xúc của bệnh nhân cũng ảnh hưởng theo. Đặc biệt, sự sợ hãi dần mất đi và bệnh nhân lúc này sẽ không sợ bất cứ thứ gì trên đời. Rắn, rết, phim kinh dị, máu, hay súng đạn, nỗi đau thể xác đều không "hề hấn" gì với người bệnh.

Vào thế kỷ XX đã ghi nhận trường hợp một phụ nữ Mỹ mắc bệnh này. Theo nhân chứng, bà đã có những hành động không phải ai cũng dám làm - tay không bắt con rắn khổng lồ, đối mặt với những tên cướp có súng trong tay, thậm chí khi bị bắn và dùng dao chém, bà vẫn “tỉnh bơ” tự phẫu thuật lấy viên đạn ra, băng bó vết thương...

Các nhà nghiên cứu đã thực hiện hàng loạt thí nghiệm về nỗi sợ hãi đối với bà. Kết quả là thay vì sợ hãi, bà luôn có cảm giác tò mò về mọi thứ, kể cả những thứ mình ghét. Các nhà nghiên cứu Mỹ đang tích cực đào sâu tìm hiểu về căn bệnh hiếm gặp này để tìm ra hướng điều trị thích hợp nhất.

3. Hội chứng bác học - Savant Syndrome

Đây cũng là một hội chứng hiếm trên thế giới, những người mắc hội chứng Savant thường vượt trội hơn so với người khác trên một lĩnh vực nào đó. Tuy nhiên, sự thật là những người mắc hội chứng này thường bị khiếm khuyết về tâm lý hoặc rối loạn phát triển thần kinh.

Hơn 50% người mắc hội chứng Savant bị tự kỉ, một số khác nghiêm trọng hơn là bị tổn thương não

Bù lại, họ lại có những kỹ năng thiên bẩm về một lĩnh vực nào đó, nó xuất hiện đột ngột, không thể giải thích được và đôi khi cũng biến mất một cách bất ngờ.

Những kỹ năng đặc biệt được chia làm 3 loại: Splinter Skills, Talented Savant và Prodigious Savant, trong đó dạng “nhà bác học phi thường” (Prodigious) là dạng hiếm. Người mắc bệnh dạng Prodigious sẽ phát huy tối đa khả năng của mình, tỏa sáng và được coi như một thiên tài.

Chân dung của Kim Peek

Phải kể đến một số người tiêu biểu như: “cuốn từ điển sống” Kim Peek - đọc và nhớ tất cả hơn 12.000 cuốn sách, nhạc sĩ thiên tài người da đen Thomas Greene Bethune - có thể tái tạo lại mọi bản nhạc được nghe qua khi chỉ 4 tuổi hay “máy ảnh sống” Stephen Wiltshire - chỉ cần nhìn qua một cảnh cũng vẽ lại chính xác đến từng chi tiết cảnh đó…

Chân dung của Stephen Wiltshire

Tuy nhiên, những “X-men” trên lại gặp khó khăn trong việc thích nghi với cuộc sống thực tế. Họ thường bị hạn chế trong việc sử dụng ngôn ngữ và hầu hết mắc bệnh tự kỉ nặng.

4. Hội chứng nhớ “tuốt” - Hyperthymesia

Hyperthymesia là hội chứng mà người mắc phải sẽ có một trí nhớ siêu phàm. Họ có thể nhớ cụ thể và chi tiết những chuyện đã xảy ra và bất kì một ngày trong quá khứ. Hội chứng này lần đầu tiên được nhắc đến vào năm 2006 bởi nhóm nghiên cứu thuộc Đại học California.

Aurelien - một chàng trai mắc hội chứng Hyperthymesia

Khác với người có trí nhớ tốt do thông minh thiên bẩm và khả năng rèn luyện trí nhớ, những người mắc hội chứng Hyperthymesia có dung lượng bộ nhớ cực lớn. Nó giống như một chiếc tủ khổng lồ, có thể bỏ thông tin vào các ngăn được đánh số theo ngày, và nó ngày một dày lên, không bao giờ "xóa" được.

Nữ diễn viên người Mỹ - Marilu Henner cũng mắc hội chứng Hyperthymesia

Nhiều người nghĩ thật may mắn với bộ nhớ "khủng" như vậy nhưng với người bệnh, đó thực sự là một gánh nặng. Quá khứ luôn hiển hiện và thường trực trong tâm trí. Những câu chuyện buồn phiền, đau khổ cứ đeo đuổi khiến họ không tận hưởng trọn vẹn cuộc sống hạnh phúc.

Mặt khác, Hyperthymesia không giúp ích được nhiều trong việc học tập hay nghiên cứu, bởi nó chỉ ghi lại những sự kiện, thông tin xảy ra trong cuộc sống như một cuốn tự truyện. Hiện trên thế giới có khoảng 20 người mắc hội chứng kỳ lạ này.